Zabawy w ciszę: 9 pomysłów na koncentrację bez nudy

Pomysł 3: Detektywi dźwięku – polowanie na odgłosy w ciszy

Oswajanie ciszy przez słuchanie, a nie tłumienie

Cisza w domu rzadko jest absolutna. Zawsze coś tyka, szumi, przejeżdża. Zamiast próbować „wyłączyć” dźwięki, można zaprosić dziecko do zabawy w detektywa dźwięku – kogoś, kto nasłuchuje i nazywa to, co słyszy.

Prosta wersja w pokoju:

1. Umawiacie się, że przez 2–3 minuty nikt nic nie mówi ani nie chodzi po pokoju.
2. Dziecko ma „detektywistyczne zadanie”: w ciszy znaleźć jak najwięcej dźwięków.
3. Po czasie wspólnie wymieniacie usłyszane odgłosy: „tykanie zegara”, „szum samochodu”, „szelest ubrania”.

Z czasem można skracać lub wydłużać rundy, ale lepiej zaczynać krótko. Kluczem jest ciekawość: cisza nie jest pustką, tylko lupą, która powiększa dźwięki.

Mapa dźwięków – rysowanie tego, co się słyszy

Dla dzieci, które lubią rysować, dobrym rozwinięciem jest tworzenie „mapy dźwięków”. Zamiast od razu nazywać dźwięk słowami, można go narysować – strzałkami, kropkami, falami.

1. Daj dziecku kartkę i coś do rysowania.
2. Podczas minuty ciszy nie mówicie – każdy usłyszany dźwięk dziecko zaznacza w dowolny sposób.
3. Na koniec wspólnie „czytacie mapę”: co oznacza każda kreska czy symbol.

To świetny sposób na połączenie uważnego słuchania z ekspresją plastyczną. Dziecko nie musi pamiętać wszystkiego – zapisuje od razu i nie frustruje się, że coś „uciekło z głowy”.

Wersja terenowa: spacer dźwiękowy

Ta zabawa równie dobrze działa poza domem. Krótki „spacer dźwiękowy” można wpleść w drogę do przedszkola czy sklepu.

• Umawiacie się, że od jednego drzewa do następnego idziecie w ciszy.
• Dziecko ma za zadanie znaleźć trzy nowe dźwięki, których wcześniej nie zauważało (np. szmer liści, stuk obcasów, daleki pociąg).
• Przy kolejnym drzewie można chwilę porozmawiać o tym, co udało się „upolować”.

Takie mini-odcinki ciszy (kilkadziesiąt metrów) są mniej obciążające niż od razu „cały cichy spacer”, a i tak trenują skupienie oraz elastyczność uwagi.

Pomysł 4: Ciche konstrukcje – budowanie bez słów

Współpraca na migi

Dzieci często budują z klocków, kartonów, poduszek. Wystarczy zmienić jedną zasadę: przez kilka minut nie używamy słów. Można mrugać, pokazywać palcem, dawać znaki głową, ale nie wolno mówić.

Jak to zorganizować:

1. Przygotuj materiał: klocki, poduszki, pudełka, kartki i taśmę – cokolwiek, z czego da się coś stworzyć.
2. Ustalcie zadanie, np. „budujemy wieżę wyższą od misia” albo „robimy bazę, do której oboje się zmieścimy”.
3. Włącz „tryb ciszy”: od tego momentu komunikacja tylko gestami.

Na początku może pojawić się śmiech i odruchowe komentarze. Warto przypomnieć, że „pomyłki” są częścią gry, a nie porażką. Dzieci szybko odkrywają, że precyzyjny gest bywa skuteczniejszy niż pięć zdań.

Zamiana komend w zaproszenia

To dobra przestrzeń do ćwiczenia języka, który nie brzmi jak rozkaz. Po zakończonej rundzie można porozmawiać (już normalnie):

• jakie gesty były najbardziej zrozumiałe,
• kiedy powstało nieporozumienie i jak zostało rozwiązane,
• czy łatwiej słucha się kogoś, kto pokazuje spokojnie, zamiast „dyrygować” słowami.

Taka prosta refleksja przekłada się później na codzienne sytuacje: dziecko częściej prosi zamiast rozkazywać, bo widziało, że łagodna komunikacja po prostu działa.

Wariant z planem budowy

Dla starszych dzieci atrakcyjna jest wersja „architekta i budowniczego”. Jedna osoba widzi wzór (np. mały model z kilku klocków) i ma za zadanie bez słów doprowadzić drugą osobę do zbudowania takiej samej konstrukcji.

1. „Architekt” ogląda wzór, ale nie może go pokazywać „budowniczemu”.
2. Za pomocą gestów podpowiada, jakie klocki i w jakiej kolejności należy układać.
3. Po zakończeniu porównujecie konstrukcje. Różnice są zwykle źródłem śmiechu, a nie frustracji.

Ta odmiana intensywnie ćwiczy planowanie, cierpliwość i czytanie intencji drugiej osoby – wszystko w spokojnej, cichej atmosferze.

Pomysł 5: Ciche historie obrazkowe – opowieści bez gadania

Opowiadanie ruchem, miną i rysunkiem

Nie każde dziecko lubi opowiadać słownie. Zabawy w ciszę można połączyć z tworzeniem historii, które powstają z gestów, rysunków lub układanych przedmiotów.

Przykładowa wersja:

1. Przygotuj kilka rzeczy: figurki, kamyki, kredki, kartki, małe zabawki.
2. Umawiacie się, że ktoś rozpoczyna „cichą historię” – bez słów, tylko ustawiając przedmioty albo rysując pierwszą scenę.
3. Kolejna osoba dopowiada następną scenę, również bez mówienia.

Po kilku turach powstaje zaskakująca opowieść, którą można na koniec spróbować nazwać słownie, jeśli dziecko ma na to ochotę. Sam proces układania jest jednak ważniejszy niż „ładne zakończenie fabuły”.

Teatr cieni jako forma cichej narracji

Prosty teatr cieni może być potężnym narzędziem wyciszania. Wystarczy lampka, prześcieradło lub biała kartka przyklejona do krzesła i dłonie tworzące kształty.

• Gasicie główne światło, zostawiacie jedną lampkę.
• Dziecko tworzy cienie dłonią lub figurkami, a druga osoba ogląda jak widz w teatrze.
• Wspólnie umawiacie się, że widownia jest zupełnie cicha, jak w prawdziwym przedstawieniu.

Część dzieci, które trudno namówić na spokojne siedzenie przy stole, potrafi skupić się na teatrze cieni nawet kilkanaście minut, bo światło, cień i ruch naturalnie wciągają uwagę.

Komiks w ciszy – kadr po kadrze

Dla młodszych szkolniaków ciekawa może być forma „komiksu w ciszy”. Zadanie polega na narysowaniu krótkiej historii w czterech obrazkach, ale bez użycia słów.

1. Każdy rysuje swoją mini-historię – najlepiej przy włączonej „zasadzie szeptu” lub zupełnej ciszy.
2. Po narysowaniu druga osoba próbuje „przeczytać” komiks na głos, zgadując, co się dzieje w kolejnych kadrach.
3. Autor może na końcu dopowiedzieć, jak sam sobie wyobrażał tę historię.

To ćwiczenie łączy wyobraźnię, cierpliwość i interpretację. Dziecko widzi, że cisza nie jest brakiem akcji – to przestrzeń, w której akcja dzieje się w głowie.

Pomysł 6: Ciche wyzwania ruchowe – balans zamiast biegania

Równowaga jako „supermoc ciszy”

Ruch nie musi być głośny. Można proponować dziecku krótkie, ciche wyzwania ruchowe, które wymagają skupienia na ciele, a nie krzyku czy biegania.

Kilka prostych propozycji:

• chodzenie po wyznaczonej linii (taśma malarska, sznurek) jak po linie nad przepaścią,
• stanie na jednej nodze jak bocian przez 5–10 sekund,
• powolny „taniec żółwia”, w którym wygrywa ten, kto porusza się najwolniej i najciszej.

Aby dodać motywacji, można wprowadzić rolę „mistrza ciszy”, który obserwuje i na końcu przyznaje symboliczne odznaki: np. „oko sokole” za koncentrację wzroku czy „nogi żurawia” za równowagę.

Ścieżka sensoryczna w wersji wyciszającej

Jeśli w domu są dywany, poduszki, kawałki materiałów o różnej fakturze, da się z nich ułożyć cichą ścieżkę sensoryczną.

1. Rozłóż na podłodze kilka „stacji”: miękka poduszka, ręcznik, mata, karton.
2. Dziecko przechodzi po nich bosymi stopami, w ciszy, zwalniając kroki.
3. Przy każdej stacji po cichu (lub szeptem) może pokazać gestem, jak się czuje: wygodnie, łaskocze, twardo.

Ta zabawa pomaga „przerzucić” uwagę z gonitwy myśli na doznania z ciała. U pewnej mamy, która wprowadziła ją po intensywnych, hałaśliwych powrotach z przedszkola, dziecko po krótkiej ścieżce łatwiej siadało potem do kolacji.

Bezszelestna gimnastyka

Można też zaproponować dziecku ciche akrobacje: przewroty na materacu, powolne skłony, „kot w zwolnionym tempie” przechodzący po sofie. Warunek jest jeden – jak najmniej hałasu.

• Umawiacie się, że podłoga to „jezioro”, które nie lubi głośnych plusków.
• Dziecko próbuje wykonywać ruchy tak miękko, aby nic nie stukało ani nie szurało.
• Po kilku minutach można porównać: który ruch był najbardziej cichy i dlaczego.

To ćwiczenie uczy delikatności i kontroli siły. Z czasem dziecko przenosi tę świadomość na codzienne czynności – ciszej zamyka szafki, wolniej odstawia kubek.

Pomysł 7: Ciche rytuały dnia – mikro-przerwy na reset

Małe wyspy ciszy między aktywnościami

Nie zawsze jest przestrzeń na dłuższą zabawę. Wtedy przydają się krótkie, powtarzalne rytuały ciszy, które wplata się między zwykłe czynności.

Przykłady takich mikro-przerw:

• trzy ciche oddechy przy drzwiach wyjściowych, zanim założycie buty,
• 10 sekund „zamrożenia” ciała przed włączeniem bajki,
• krótki szeptany „check-in”: każdy jednym słowem określa, jak się czuje.

Dzięki regularności te momenty stają się dla dziecka przewidywalnymi punktami zatrzymania, a nie niespodziewanym „nakazem: teraz się uspokój!”.

Cisza przy stole bez presji

Wiele rodzin marzy o spokojnych posiłkach, ale „zakaz mówienia” przy stole zwykle wywołuje bunt. Można to zmienić na drobne wyzwania:

1. Wybierzcie jedną małą część posiłku (np. pierwsze trzy kęsy), którą zjescie w ciszy.
2. W tym czasie zadaniem dziecka jest zauważenie smaku, zapachu, temperatury.
3. Po kęsach wracacie do normalnej rozmowy i – jeśli jest chęć – dzielicie się spostrzeżeniami.

Dzięki temu cisza kojarzy się z ciekawością: „jak smakuje zupa, kiedy naprawdę się na niej skupiam?”, a nie z karą za gadatliwość.

Cichy wieczorny „reset”

Przed snem wiele dzieci „rozkręca się” zamiast uspokajać. Wprowadzenie krótkiego, powtarzalnego rytuału ciszy pomaga przełączyć się z trybu działania w tryb odpoczynku.

Może to być:

• minuta leżenia na plecach i liczenia w myślach do 20,
• „słuchanie kołdry” – dziecko nasłuchuje, jak szeleszczą poszewki przy każdym oddechu,
• patrzenie na jedną, stałą rzecz (np. lampkę, naklejkę na suficie) przez chwilę bez mówienia.

Nie chodzi o idealną ciszę, ale o stworzenie powtarzalnego sygnału dla mózgu: „teraz zwalniamy”. Z czasem sam początek rytuału wywołuje odruch wyciszenia.

Pomysł 8: Ciche eksperymenty – nauka w trybie „slow”

Obserwowanie zamiast komentowania

Domowe „laboratorium ciszy”

Dzieci lubią eksperymenty, ale zwykle wiążą się one z hałasem i ekscytacją. Można je przestawić na spokojniejszy tor, wprowadzając zasadę: podczas doświadczenia mówimy jak najmniej, a jak najwięcej patrzymy.

Przy prostych eksperymentach:

• ustawiacie klepsydrę lub minutnik i umawiacie się na „czas obserwacji w ciszy”,
• dorośli ograniczają komentowanie – najpierw patrzycie, dopiero potem rozmawiacie,
• dziecko może pokazywać palcem, unosić brwi, kiwać głową zamiast od razu zadawać pytania.

Taka zmiana rytmu uczy, że ciekawość nie musi wybuchać głośnym „mamo, zobacz!”, tylko może się chwilę „przegryźć” w środku, zanim zamieni się w słowa.

Cichy wyścig kropli i inne powolne zjawiska

Są eksperymenty, które z natury są spokojne – wystarczy nadać im ramę zabawy w ciszę. Dobrze sprawdzają się rzeczy, które zachodzą powoli i przewidywalnie.

Kilka pomysłów:

• Wyścig kropli – na pochyłej tacy robicie po jednej kropli wody z barwnikiem spożywczym; wszyscy w ciszy śledzą, która kropla pierwsza dotrze do końca.
• Toną czy pływają? – do miski z wodą wrzucacie po jednym przedmiocie (korek, guzik, klocek, kamyk) i bez słów pokazujecie gestem, czy waszym zdaniem utonie, czy pozostanie na powierzchni.
• Rozpuszczanie – cukier, sól, mąka w osobnych szklankach; w ciszy obserwujecie, co znika szybciej, a co zostaje zawieszone.

Po takim „niemy”m doświadczeniu możecie przez chwilę podsumować, co każdy zauważył. Krótkie pytanie typu: „Co cię najbardziej zdziwiło?” często wydobywa bardzo trafne obserwacje.

Cicho jak w obserwatorium – patrzenie w okno

Nie każde dziecko lubi klasyczne ćwiczenia uważności, ale wiele potrafi w skupieniu zagapić się przez okno. Można to przekuć w prostą praktykę „ciszy badacza”.

1. Siadacie przy oknie lub na balkonie, ustawiasz minutnik na 2–3 minuty.
2. W tym czasie nic nie mówicie. Każdy w myślach „zbiera dane”: kolory, ruchy, kształty.
3. Po sygnale dzielicie się maksymalnie trzema rzeczami, które zauważyliście.

Z czasem dziecko zaczyna samo wskazywać, że „teraz patrzymy jak naukowcy” – ciszej, wolniej, z większą uwagą na szczegół.

Pomysł 9: Ciche schronienia – własne miejsca do ładowania baterii

Kącik wyciszenia zamiast „miejsca kary”

Wielu dorosłych marzy o „strefie ciszy” w domu, ale dzieci kojarzą ją często z odesłaniem „za karę”. Pomaga zmiana nazwy i funkcji: to ma być miejsce, w które się idzie dobrowolnie, żeby sobie ulżyć, a nie pokój izolacji.

Taki kącik nie musi być rozbudowany. Wystarczy:

• miękka poduszka lub fotel,
• 2–3 ulubione przedmioty: książka z obrazkami, antystresowa piłeczka, kocyk,
• jedno źródło łagodnego światła (lampka, małe światełka).

Zasada jest prosta: kto wchodzi do kącika, ma prawo do spokoju. Kiedy dziecko usiądzie tam samo z siebie choćby na minutę, dobrze krótko to nazwać: „Widzę, że odpoczywasz w swoim miejscu. Fajnie, że o siebie dbasz”.

Cichy namiot, baza, jaskinia

Niektórym dzieciom łatwiej wyciszyć się w przestrzeni, która choć trochę odcina bodźce. Pomoże zwykły koc przerzucony przez stół, tipi, kartonowe pudło zamienione w „bunkier ciszy”.

Żeby baza nie zamieniła się w hałaśliwy plac zabaw, można dodać parę prostych zasad:

• w środku obowiązuje „głos szeptu” albo umówiony symbol – np. tylko komunikacja przez rysunki,
• wchodzą maksymalnie dwie osoby, żeby nie robił się tłum,
• do środka trafiają tylko rzeczy „spokojne”: książki, pluszaki, układanki, kartki.

U jednego chłopca bazą była zwykła kołdra rozpięta między sofą a krzesłem. Po przedszkolu chował się tam na 10 minut z książką obrazkową – po tym krótkim „schowaniu się” dużo łatwiej było porozmawiać, co wydarzyło się w ciągu dnia.

Pudełko ciszy – osobisty zestaw ratunkowy

Przydatnym dodatkiem do kącika jest małe pudełko ciszy: kilka drobnych przedmiotów, które pomagają się skupić i wyciszyć.

Dziecko samo może wybrać zawartość, np.:

• mała klepsydra lub butelka z brokatem do potrząsania,
• miękka piłka do ściskania albo gniotek,
• zapachowa chusteczka (kropla delikatnego olejku na rogu),
• malutki notes i ołówek do „wypisania” lub narysowania tego, co w głowie.

Najważniejsze, by pudełko nie pojawiało się dopiero „gdy dziecko już wybuchło”, lecz było dostępne zanim napięcie urośnie. Z czasem maluch sam zaczyna po nie sięgać, kiedy czuje, że ma dość hałasu lub zamieszania.

Ustalanie rodzinnych sygnałów na „potrzebuję ciszy”

Nie zawsze da się natychmiast odciąć od bodźców. Pomagają wtedy proste sygnały, które w rodzinie znaczą: „Potrzebuję teraz chwili spokoju”.

1. Wspólnie wybieracie gest lub słowo-klucz, np. położenie dłoni na sercu albo hasło „pauza”.
2. Umawiacie się, że kiedy ktoś go użyje, reszta stara się ściszyć głos i nie zaczyna nowych tematów.
3. Jeśli to możliwe, dajecie tej osobie 2–3 minuty względnego spokoju (nawet przy innych domownikach).

Takie porozumienie uczy dzieci, że prośba o ciszę jest czymś normalnym, a nie „fanaberią”. To drobna zmiana, która często obniża ogólny poziom nerwowości w domu.

Cisza jako sprzymierzeniec, nie przeciwnik

W zabawach bez hałasu chodzi mniej o absolutną, „zakazaną” ciszę, a bardziej o zmianę jakości uwagi. Gdy dziecko zobaczy, że w tym spowolnieniu wciąż dużo się dzieje – w ciele, w głowie, w relacjach – znika lęk przed nudą, a pojawia się ciekawość.

Dobrym krokiem jest zacząć od jednej‑dwóch propozycji, które najbardziej pasują do temperamentu dziecka, i wplatać je w zwykły dzień: po przedszkolu, przed bajką, w deszczowe popołudnie. Z czasem „zabawy w ciszę” przestają być osobną atrakcją, a stają się naturalnym sposobem na odzyskiwanie równowagi – dla dziecka i dla dorosłych.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Na czym polegają zabawy w ciszę i dlaczego wspierają koncentrację u dzieci?

Zabawy w ciszę to proste gry i aktywności, w których milczenie oraz spowolnienie ruchu są główną zasadą, a nie karą. Dziecko nie słyszy komunikatu „bądź cicho”, tylko „cisza jest kluczem do tej zabawy”, co zmienia nastawienie i budzi ciekawość zamiast oporu.

Podczas takich zabaw dziecko ćwiczy samokontrolę, uważność, pamięć roboczą i regulację emocji. Mózg ma chwilę na „przełączenie trybu” z ciągłego reagowania na spokojną obserwację, co przekłada się na lepszą koncentrację przy nauce, czytaniu czy odrabianiu lekcji.

Od jakiego wieku można wprowadzać zabawy w ciszę?

Zabawy w ciszę można wprowadzać już około 3. roku życia, ale koniecznie trzeba dostosować formę do wieku i wrażliwości dziecka. U maluchów 3–5 lat sprawdzają się bardzo krótkie, proste rundy, dużo ruchu w spowolnionej formie i mało zasad.

U dzieci 6–9 lat można już dodawać elementy misji, punktów, ról (np. „detektyw”, „robot”, „posąg”), a u starszych 10+ – świadome ćwiczenia uważności i planowanie przerw od ekranów. Im starsze dziecko, tym więcej można mu wyjaśniać, „po co” ta cisza jest.

Kiedy lepiej zrezygnować z zabaw w ciszę lub przesunąć je na później?

Jeśli dziecko jest skrajnie przebodźcowane – głodne, niewyspane, po dużej kłótni czy bardzo emocjonującym wydarzeniu – lepiej zacząć od ruchu rozładowującego napięcie (bieganie, wygłupy, podskoki), a dopiero później proponować ciche zabawy.

Gdy układ nerwowy dziecka jest „na granicy”, cisza odczuwana jako dodatkowy nacisk może wywołać bunt, płacz lub zamknięcie się w sobie. Wtedy zamiast zabawy w ciszę lepiej skupić się na podstawowych potrzebach: jedzeniu, śnie, bliskości.

Jak przygotować przestrzeń do zabaw w ciszę w domu?

Nie trzeba osobnego pokoju – wystarczy prosty „kącik ciszy”: fragment dywanu, róg kanapy, materac z kilkoma poduszkami albo mały stolik z lampką czy bezpieczną świeczką elektryczną. Ważne, by dziecko kojarzyło to miejsce ze spokojem i wolniejszym tempem.

Warto też:

• wyłączyć telewizor i powiadomienia w telefonie na kilkanaście minut,
• przyciemnić światło lub zostawić jedną, miękką lampkę,
• ograniczyć liczbę zabawek w zasięgu wzroku,
• poprosić domowników o chwilę ciszy w tym czasie.

Takie małe zmiany potrafią znacząco ułatwić dziecku wyciszenie.

Jakie zasady wprowadzić, żeby cisza nie była odbierana jak kara?

Zasady powinny być proste, pozytywne i oparte na zabawie, a nie na zakazach. Lepiej powiedzieć „w tej grze mówimy szeptem, bo jesteśmy kotami na polowaniu”, niż „nie krzycz”. Zamiast „nie biegaj” – „poruszamy się w super zwolnionym tempie, jak w filmie puszczonym klatka po klatce”.

Pomagają zwłaszcza reguły typu:

• „Cisza jest częścią gry – dzięki niej zabawa działa”.
• „Można zrobić pauzę i wycofać się z zabawy, gdy jest za trudno”.
• „Punkty są za próby, a nie za idealną ciszę”.
• „Dorośli też grają według tych samych zasad”.

Dzięki temu cisza staje się elementem wspólnej zabawy, a nie narzuconym obowiązkiem.

Jak motywować dziecko do zabaw w ciszę bez kar i nagród?

Najlepiej budować motywację wewnętrzną – żeby dziecko czuło, że po cichej zabawie jest mu lżej, spokojniej, łatwiej mu się skupić. Pomagają w tym drobne, symboliczne „efekty specjalne”, a nie nagrody materialne czy słodycze.

Można na przykład:

• rysować „pasek mocy ciszy” i dodawać gwiazdki za każdą rundę,
• układać wieżę z klocków – jeden klocek za jedną próbę,
• przekładać koraliki na sznurek za każdym razem, gdy uda się zachować ciszę.

Jeśli dziecko przerwie ciszę, traktujemy to jak informację („teraz było trudniej, spróbujemy jeszcze raz?”), a nie powód do krytyki. To zachęca do dalszych prób.

Na czym polega zabawa „posągi” i jak wykorzystać ją do treningu uważności?

W zabawie „posągi” dziecko porusza się po pokoju (chodzi, biega, tańczy), a na umówiony sygnał natychmiast zastyga w bezruchu i w ciszy. Rodzic może przechadzać się między „posągami” i próbować je rozśmieszyć mimiką albo udawać przewodnika po muzeum, który mówi tylko szeptem.

Aby dodać element uważności, podczas „zastygnięcia” można cicho podpowiadać: „zauważ, jak stoją twoje stopy”, „poczuj, jak powietrze dotyka twojej twarzy”, „sprawdź, czy twoje ramiona mogą opaść niżej”. Dzięki temu dziecko uczy się łagodnej obserwacji ciała, zamiast napinania się „na siłę”, a sama zabawa staje się prostym ćwiczeniem mindfulness.

Kluczowe obserwacje

• Cisza może być skutecznym narzędziem treningu koncentracji i regulacji emocji, jeśli jest elementem zabawy, a nie formą kary czy zakazu.
• Gdy cisza staje się warunkiem gry („odblokowuje poziomy”), budzi ciekawość i motywację dziecka, zamiast oporu i buntu wobec zakazów typu „bądź cicho, bo przeszkadzasz”.
• Zabawy w ciszę trenują kluczowe funkcje wykonawcze: samokontrolę, uważność, pamięć roboczą i regulację emocji, wspierając rozwój kory przedczołowej i kompetencji potrzebnych w nauce oraz relacjach.
• Formę i długość cichych zabaw trzeba dopasować do wieku i stanu dziecka – od prostych, krótkich aktywności ruchowych dla 3–5 latków po bardziej świadome ćwiczenia u starszych dzieci.
• Przed rozpoczęciem zabaw w ciszę warto zadbać o sprzyjające otoczenie (mniej bodźców, przygaszone światło, ograniczona liczba zabawek, „kącik ciszy”), aby ułatwić wyciszenie.
• Zamiast zakazów należy wprowadzać jasne, pozytywne zasady („mówimy szeptem jak koty na polowaniu”, „poruszamy się w zwolnionym tempie”), które czynią ciszę częścią fabuły zabawy.
• System motywacyjny powinien wzmacniać motywację wewnętrzną i doceniać wysiłek (np. gwiazdki, klocki, koraliki), bez krytyki za „psucie ciszy”, aby dziecko chciało wracać do takich ćwiczeń.